1887 “Kanlı Pazar” olarak bilinen Londra’da süreklileşen sendikalar ve işsizlerin yürüyüşüne polis çok şiddetli saldırdığında Eleanor oradaydı.
Şöyle anlatıyordu Laura’ya yazdığı bir mektupta; “General (Engels-bn), Pazar akşamı Regent’s Park’a ne kadar ‘üstü başı yırtılmış ve perişan’ bir halde ulaştığımı size anlatacaktır sanırım. Biliyorsunuz, bir polis tarafından oraya buraya savrulmak ve yere fırlatılmak gerçekten hiç şaka değil.” 1
Londra Illustrated News, Ekim 1887’nin sonlarında Hyde Park’ta işsizlerin düzenlediği bir gösterinin polis tarafından dağıtıldığını bildiriyor; işçiler iki hafta sonra Trafalgar Meydanı’nda tekrar toplanmaya çalıştıklarında, polis ve ordu tarafından acımasızca bastırıldılar ve bu olay ‘Kanlı Pazar’ olarak bilindi; 200 eylemci yaralandı ve üçü öldü.
General ise şöyle yazıyordu Natalie Liebknech’e şakayla karışık: Tussy, iktidardakilerle olan çatışmasında aslında saldırıya uğramadı, aksine saldıran kendisiydi!2
Eleanor İralandalı işçilerin kendisini kurtardığını da belirtiyor; bir polisin copundan koluma kötü bir darbe aldım ve başıma gelen bir darbe beni yere serdi – ama yüzü kanlar içinde olan, sağlam yapılı yaşlı bir İrlandalı (benim için tamamen yabancı biriydi) için, atlı polisler tarafından ezilmiş olmalıyım. Ama bu, başkalarına yapılanların yanında hiçbir şey.3 Zaten o yıllarda da İrlanda işçileri arasında çalışmalarını sürdürüyordu Eleanor. Bunun en bilindik kanıtı Büyük Britanya ve İrlanda Ulusal Gaz İşçileri ve Genel İşçiler Birliği tarafından düzenlenen bir gösteriye verdiği bir konuşmaydı. Freeman’s Journal’dan alınan rapor, 18
Mayıs 1891 yer Dublin Phoenix Parkı; 
“İrlandalı köylü, toprak sahibi tarafından zorla topraktan çıkarılıp açlıktan dolayı İrlanda’dan sürüldüğünde, İngiltere’ye sürüldü ve orada İngiliz kapitalisti tarafından İngiliz kardeşlerinin ücretlerini düşürmek için kullanıldı; çünkü kapitalistin amacı her zaman bir ülkenin işçilerini diğerinin işçilerine karşı kullanmaktı (alkışlar). Ama bu oyunun en kötü tarafı kapitalist ve toprak sahibi olacaktı (alkışlar), çünkü iki taraf da oynayabilirdi ve bugün bu oyunu oynayacak olanlar iki ülkenin işçileriydi (alkışlar)”4
Eleanor Marx aynı “yeni sendikacılık” mücadelesinin yükseldiği bir dönemde mücadelenin önderliğini göğüslüyordu; 1888 yılında “Kibritçi Kızların Grevi” olarak bilinen grevde Eleanor bu grevin öncülerindendir. Eleanor bu grevin komitesindedir!
1889’da işçi sınıfının en sert mücadelelerinin merkezinde de Eleanor Marx vardı. O yıl şehrin bütün ağır ve güvencesiz emek alanlarına yayılan direnişlerin fiili örgütleyicisi, sözcüsü ve stratejik aklıydı. Gaz işçilerinin ve liman işçilerinin uzun saatlere, düşük ücrete ve keyfi işten çıkarmalara karşı yürüttüğü kampanyalarda doğrudan yer aldı, Silvertown’un zehirli fabrikalarında haftada 80 saati aşan çalışma koşullarına mahkum edilen işçilerinin örgütleyicisiydi. Kadın mağaza çalışanları, Crosse & Blackwell’de soğan soyucuları, Barratts’ta şekerciler ve demiryolu işçileri, taleplerini duyuran, örgütleyen, kampanyalara öncülük eden yine Eleanor Marx’tı. Onun öncülüğünde, “yeni sendikacılık” meselesinde vasıfsız sayılan, mevsimlik çalıştırılan ve çoğu zaman sendikal haklardan dışlanan erkek ve kadın işçilerin ilk kez kolektif bir güç olarak kendilerini ortaya koydular. Doğu Londra’daki mücadelelerin birbirinden kopuk eylemler olmaktan çıkıp gerçek bir sınıf hareketine dönüşmesinde belirleyici rol oynadı. 5
Yeni sendikanın başkanları Mark Hutchins ve Will Thorne, Eleanor Marx’ın kadın işçileri örgütleme konusundaki belirleyici rolünü açıkça vurguluyordu. Onların anlatımına göre; “Silvertown’da kadın işçiler için ilk birliği kuran kişi bizzat Eleanor’du; kadınların sendikaya kabul edilip edilmeyeceğini sorduğunda toplantıda bulunan 3000 erkek işçi, coşkulu bir oybirliğiyle “evet” demişti. Bu adım, Londra ve Bristol’de hızla büyüyen kadın şubelerinin kurulmasına yol açtı ve sendika tarihinde ilk kez kadınlar erkeklerle örgütlenme hakkı elde etti. Bu değişimin mimarı, tartışmasız şekilde Eleanor Marx’tı”.9
1889’daki Büyük Liman Grevi sırasında da aynı öncülüğü sürdürdü. İşçiler, patronların zanaat, beceri ve cinsiyet ayrımlarını kullanarak mücadeleyi bölmeye çalıştığını çoktan görmüştü Eleaonor Marx, buna karşı tek yolun birleşik bir sınıf hareketi olduğunu öğrenmişti. Kibritçi kadınların ve gaz işçilerinin direnişinden ilham alan liman işçileri Ağustos ortasında greve çıktı; ay sonunda grev, gemi boyacılarından marangozlara, reçel ve bisküvi fabrikalarındaki kadın işçilere kadar geniş bir alana yayıldı. Bu yayılmanın arkasında, grev desteğini örgütleyen, işyerlerinde konuşmalar yapan ve her platformda dayanışmayı savunan Eleanor’un öncülüğü, işçi sınıfı hareketinin militan bir öncüsü haline geldiğini de gösteriyor.
Yine Eleanor Marx sayesinde 1888’deki Kibrit Kızları Grevi’nden ilham alan Derry’deki kadın işçiler, Eleanor Marx’ı kendilerini bir sendikada örgütlemeye davet ettiler: 1880’lerin sonlarına kadar sendikalara yalnızca “esnaf “ üye olabiliyordu. Eleanor Marx, Kasım 1891’de Derry’ye gitti ve Derry’nin Fabrika Kızları, İrlanda’daki ilk sendikalı kadın grubu oldu. “Kazan imalatçıları tavsiye almak için Derry Ticaret Konseyi ile iletişime geçti ve onlar da Londra’daki muadilleriyle yazıştılar. Sonuç olarak, Eleanor Marx onlara tavsiyede bulunmak için İrlanda’ya gitti ve büyük kalabalıklar ve karşılama törenleriyle karşılanan görkemli bir giriş yaptı; ve Derry Ticaret Konseyi, kadınları ve vasıfsız işçileri kabul eden ikinci konsey oldu.”6
4 Mayıs 1890’da İngiltere’de 1 Mayıs’a giderken Eleanor Marx için Engels şöyle yazıyordu;
“Burada özellikle Bayan E. Marx-Aveling, dört yıl önce neredeyse tamamen işçilerden oluşan Radikal kulüplerde en iyi propaganda alanını keşfetmiş ve bunlar üzerinde istikrarlı bir şekilde ve şimdi de görüldüğü gibi, büyük bir başarıyla çalışmışlardı. Liman işçileri grevi sırasında Bayan Aveling, yardım dağıtımından sorumlu üç kadından biriydi. … Bayan Aveling, geçen kış Doğu Yakası’ndaki Silvertown’da gerçekleşen grevi neredeyse tek başına yönetti ve Gaz İşçileri komitesinde, orada kurduğu kadın bölümünü temsil ediyor.”7
Tüm bunlar sonrasında Eleanor Marx yine de İşçi Sendikaları Konseyi’nin bürokrasisine takıldığını da unutmamak gerekir. Engels şöyle diyordu; Son olarak, Konsey, Bayan Aveling’i delege olarak kabul etmeyi reddetti çünkü, dediğine göre, kendisi bir beden işçisi değildi (ki bu doğru değil), oysa kendi Başkanı Bay Shipton, kendi mesleğinde tam on beş yıldır parmağını bile kıpırdatmamıştı!
Bu bürokratik atağı yine Eleanor Marx’ın örgütlenmesinde bulunduğu işçiler sert bir şekilde karşılayarak Eleanor’un safında yer aldılar ve o büyük 1 Mayıs’ı örgütlenmesinde öncülüğü yine göğüsledi!
1890’da İngiltere’de Eleanor Marx şöyle sesleniyordu işçi sınıfına;
Hyde Park’a sekiz saatlik çalışma yasası talebiyle birkaç düzine kişiyle geldiğimiz zamanları hatırlıyorum, ancak düzinelerce kişi yüzlere, yüzler binlere dönüştü ve bugün parkı dolduran bu muhteşem gösteriye ulaştık.
Sosyalistler, sekiz saatlik iş gününün atılması gereken ilk ve en acil adım olduğuna inanıyor ve biz, artık bir sınıfın diğer iki sınıfı desteklemeyeceği, hem toplumun tepesindeki hem de altındaki işsizlerin ortadan kaldırılacağı bir zamana ulaşmayı hedefliyoruz. Bu son değil, mücadelenin sadece başlangıcı; buraya gelip sekiz saatlik iş günü lehine gösteri yapmak yeterli değil. Altı gün günah işleyip yedinci gün kiliseye giden bazı Hristiyanlar gibi olmamalıyız; aksine, her gün davamız için konuşmalı ve karşılaştığımız erkekleri, özellikle de kadınları, bize yardım etmek için saflarımıza katılmaya teşvik etmeliyiz.
“Uykudan sonra aslanlar gibi kalkın,
yenilmez bir sayı halinde,
zincirlerinizi yere,
uykunuzda üzerinize düşen çiğ taneleri gibi silkeleyin
– Siz çoksunuz, onlar az.” 8
Merkan Aksoydan
1- Eleanor Marx- Yvonne Klapp Volume-2
2-Engels to Natalie liebknecht in borsdorf near leipzig London, 29 November 1887
3-Eleanor Marx, Pall Mall Gazette’ye yazdığı bir mektup
4- https://conor-mccabe.com/2022/12/26/eleanor-marx-on-class-struggle-and-ireland-sunday-17-may-1891-phoenix-park-dublin/
5- https://socialismtoday.org/archive/186/marx.html
6-Striking a Light The Bryant and May Matchwomen and their Place in Labour History- Louise Raw
7-https://www.marxists.org/archive/marx/works/1890/05/23.htm
8- https://www.marxists.org/archive/eleanor-marx/works/mayday.htm
9-https://solidarity.net.au/sexism/eleanor-marx-a-fighter-for-workers-and-women